Η ΗΧΩ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ Ο ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, ΤΟ ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑ ΚΑΙ Η ΜΟΥΣΙΚΗ ΤΗΣ ΜΝΗΜΗΣ

Το 1785, όταν ο μεγάλος Γερμανός ποιητής Φρίντριχ Σίλλερ έγραψε την αθάνατη «Ωδή στη Χαρά», αποκρυστάλλωσε τις βαθύτερες ελπίδες και τα όνειρα του Ευρωπαϊκού Διαφωτισμού για μια νέα εποχή ειρήνης και ελευθερίας, μια εποχή όπου όλοι οι άνθρωποι θα είναι ίσοι. Η Ενάτη Συμφωνία του Μπετόβεν έδωσε φτερά στα λόγια του Σίλλερ, αλλά μόλις έναν αιώνα αργότερα τα ίδια αυτά λόγια υιοθετήθηκαν από τη ναζιστική προπαγάνδα και διαστρεβλώθηκαν από μια βαρβαρότητα τόσο ολοκληρωτική, που, όπως είπε ένας φιλόσοφος, επέφερε ένα ρήγμα στο «βαθύ στρώμα αλληλεγγύης μεταξύ όλων όσων έχουν ανθρώπινο πρόσωπο».Όταν αναλογιζόμαστε πώς οι κοινωνίες διατηρούν στη μνήμη τους αυτά τα όλο και πιο μακρινά όνειρα και τις καταστροφές, συνήθως έρχονται στον νου ιστορικά βιβλία, αρχεία, ντοκιμαντέρ ή μνημεία λαξευμένα σε πέτρα. Αλλά στην Ηχώ του χρόνου ο βραβευμένος κριτικός και ιστορικός του πολιτισμού Τζέρεμι Άικλερ υποστηρίζει με πάθος και αποκαλυπτικό τρόπο τη δύναμη που έχει η μουσική ως μνήμη του πολιτισμού, ως μια τέχνη με τη μοναδική ικανότητα να μεταφέρει και να μεταλαμπαδεύει το νόημα του παρελθόντος.Με το αυτί του κριτικού, την ευρυμάθεια του ειδήμονα και την ευαισθησία ενός μυθιστοριογράφου ακόμα και για την παραμικρή λεπτομέρεια, ο Άικλερ δείχνει πώς τέσσερις επιφανείς συνθέτες ο Ρίχαρντ Στράους, ο Άρνολντ Σένμπεργκ, ο Ντμίτρι Σοστακόβιτς και ο Μπέντζαμιν Μπρίτεν έζησαν την εποχή του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και του Ολοκαυτώματος και αργότερα μετέτρεψαν τις εμπειρίες τους σε βαθιά συγκινητικά, υπερβατικά μουσικά έργα, παρτιτούρες όπου αντηχεί ο χαμένος χρόνος. Επιστρατεύοντας μαρτυρίες συγγραφέων, ποιητών, φιλοσόφων, μουσικών και απλών ανθρώπων, ο Άικλερ αποκαλύπτει πώς η ουσία μιας ολόκληρης εποχής έχει χαραχτεί σε αυτούς τους ήχους και τις ιστορίες. Και στην πορεία επισκέπτεται ιστορικούς τόπους που έπαιξαν καίριο ρόλο στη δημιουργία αυτής της μουσικής, από τα ερείπια του καθεδρικού ναού του Κόβεντρι μέχρι το φαράγγι Μπάμπι Γιαρ στο Κίεβο.Καθώς η ζωντανή μνήμη του Β΄ Παγκοσμίου Πολ